Θέματα
- Πολιτιστικά
+ Μουσική
+ Θέατρο-Χορός
+ Κινηματογράφος
+ Εικαστικά
+ Λογοτεχνία
+ Φωτογραφία
+ Συνεντεύξεις
Συνεντεύξεις

  

Συνέντευξη με τον Δρ. Arto Penttinen

Διευθυντή του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών

     

   

 Συνέντευξη των ΤΟΤΟ

  

 

 

   

       

     Εσείς και η Ευρώπη

     

 

    Η Ημέρα της Ευρώπης

     

  

    Πρόγραμμα Εκπαίδευσης

     Πολιτισμού και Νεολαίας

    

         

           

 

 

 

 

 

Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών

Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών είναι ένα ιδιωτικό ίδρυμα με έδρα τη Στοκχόλμη που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας της Σουηδίας. Στεγάζεται από το 1976 σε ένα διατηρητέο νεοκλασικό κτίριο στην νότια πλαγιά της Ακρόπολης στην περιοχή Μακρυγιάννη. ιδρύθηκε το 1948 ως αποτέλεσμα των εκτεταμένων ανασκαφών που πραγματοποίησαν Σουηδοί ερευνητές στην Ελλάδα από το 1922 έως το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Μέχρι το 1948 αιτήσεις για τις άδειες των Σουηδών αρχαιολόγων γίνονταν μέσω άλλων ξένων σχολών στην Ελλάδα. Από τότε και μέχρι σήμερα έχει αναπτύξει ένα σημαντικό αρχείο της εργασίας υπαίθριου (ανασκαφή και έρευνα) στην Κρήτη, καθώς και αρχαιολογικά προγράμματα που περιλαμβάνουν ανασκαφές στην Αφίδνα (Αττική), Ασίνη, Μιδέα, Δενδρά και Μπερμάντι (Αργολίδα), Χανιά, Μάλθι (Μεσσηνία), Παράδεισος (Δυτική Θράκη), Ασέα (Αρκαδία) και Καλαυρεία (Πόρος).

 

                            Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών

                                        

Στην Καλαυρεία ειδικότερα, όπως μαρτυρούν οι πρώτοι αρχαιολόγοι ταξιδιώτες που επισκέφθηκαν την περιοχή ήδη από το 1765, γνώριζαν για τις αρχαιότητες της Καλαυρείας παρότι δεν τις επισκέπτονταν πάντα. Είχαν διαβάσει τους αρχαίους συγγραφείς και έψαχναν τα αρχαία μνημεία. Ο William Gell μάλιστα είδε να σώζονται ακόμη στην εποχή του τμήματα του εσωτερικού του ναού του Ποσειδώνα, του σηκού και της πλακόστρωσης, ενώ ο Edward Dodwell, που ταξίδεψε στην Ελλάδα μεταξύ του 1801 και 1806 σχολιάζει όχι μόνο το ναό του Ποσειδώνα αλλά και άλλα μνημεία στο Ιερό. Είδε δόμους ενός κυκλικού οικοδομήματος, που θεώρησε ότι προέρχονταν από το ταφικό μνημείο του Δημοσθένη. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτοί οι ταξιδιώτες βρέθηκαν οι ίδιοι στον αρχαιολογικό χώρο.

Για πρώτη φορά το 1894 οι Σουηδοί λόγιοι έκαναν ανασκαφές στην Ελλάδα. Επρόκειτο για τους Samuel Wide και Lennart Kjellberg μαζί με τον αρχιτέκτονα Sven Kristenson. Ο Wide είχε στενές σχέσεις με το Γερμανικό Ινστιτούτο Αθηνών και μέσω αυτού του Ινστιτούτου πήρε την άδεια να ερευνήσει το ιερό του Ποσειδώνα στην Καλαυρεία.

Το ιερό του Ποσειδώνα στην Καλαυρεία (Πόρος) αποτελεί ένα από τα τρία μεγάλα ιερά του Ποσειδώνα γύρω από τον Σαρωνικό. Ο ναός σχημάτιζε ισοσκελές τρίγωνο με τους ναούς Αφαίας Αίγινας και Ποσειδώνα Σουνίου. Βρίσκεται στη θέση Παλάτια, ανάμεσα στη Βίγλα και τον Προφήτη Ηλία.

Ο σημερινός Πόρος αποτελείται από δύο νησιά: τη Σφαιρία, που καταλαμβάνεται από την πόλη του Πόρου και την Καλαυρεία, που είναι μεγαλύτερο και αραιοκατοικημένο νησί. Ο αρχαιολογικός χώρος της Καλαυρείας βρίσκεται στο ομώνυμο νησί, έξι χιλιόμετρα από την πόλη του Πόρου. Ο χώρος βρίσκεται σ’ ένα οροπέδιο μεταξύ των λόφων του Προφήτη Ηλία και της Βίγλας και κατέχει μία επιβλητική θέση περίπου 200 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Προς το βορά υπάρχει οπτική επαφή με τη χερσόνησο των Μεθάνων και τα νησιά Αγκίστρι και Αίγινα και προς τα νότια μπορεί κανείς να διακρίνει την θάλασσα με φόντο την απόκρημνη Πελοποννησιακή ακτή. Πίσω από την Αίγινα ο Πειραιάς και η ακτή της Αττικής είναι ορατά τις καθαρές μέρες.

Για τις ανασκαφές στην Καλαυρεία και για Σουηδικό Ινστιτούτο στην Ελλάδα συνομιλήσαμε με τον Διευθυντή του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών Δρ. Arto Penttinen, τον οποίο συναντήσαμε στο Κτήριο του Σουηδικού Ινστιτούτου στην οδό Μητσαίων 9.

 

O Δρ Αrto Penttinen στο χώρο της Ανασκαφής.Photo M.NilssonΚύριε Penttinen πείτε μας λίγα λόγια για το Σουηδικό ινστιτούτο.

«Το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών στεγάζεται από το 1976 σε ένα διατηρητέο νεοκλασικό κτήριο στην νότια πλαγιά της Ακρόπολης στην περιοχή Μακρυγιάννη. Από άποψη ρυθμού, το κτήριο ανήκει στην τελευταία φάση του αθηναϊκού νεοκλασικισμού. Το σπίτι αγοράστηκε το 1975 από το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών, μετά από πρωτοβουλία του τότε διευθυντή του Ινστιτούτου Pontus Hellström. Είναι ένα ιδιωτικό ίδρυμα με έδρα τη Στοκχόλμη που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείας της Σουηδίας».

 

Με ποιες άλλες δραστηριότητες (εκτός των εκτεταμένων ανασκαφών στην Ελλάδα) ασχολείται το Σουηδικό ινστιτούτο;

«Μια από τις κυριότερες είναι η εκπαίδευση. Στο ινστιτούτο λειτουργούν κυρίως προγράμματα για Σουηδούς φοιτητές. Κάθε δύο χρόνια διδάσκεται το μάθημα "Αρχαιολογία και πολιτισμός της Αρχαίας Ελλάδας" σε επίπεδο Master. Λειτουργούν επίσης και άλλα, μικρότερης διάρκειας προγράμματα διαφόρων θεμάτων, καθώς και μαθήματα επιμόρφωσης για καθηγητές λυκείου. Το ινστιτούτο δίνει επιπλέον κάθε χρόνο υποτροφίες σε φοιτητές μεταπτυχιακών σπουδών καθώς και σε νεότερους ερευνητές του μαθήματος "Αρχαιολογία και πολιτισμός της Αρχαίας Ελλάδας". Εκτός από τους υπότροφους του ινστιτούτου διαμένουν κάθε χρόνο στο ινστιτούτο και μερικοί φοιτητές μεταπτυχιακών σπουδών για την εκπόνηση διδακτορικής διατριβής η για άλλη έρευνα. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να διοργανώνουμε σεμινάρια για ερευνητές σε τακτά χρονικά".

Το Ινστιτούτο επίσης έχει παρουσιάσει και εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικό εκδοτικό έργο.  Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Το Ινστιτούτο εκδίδει τρεις επιστημονικές σειρές. Καλύπτουν το γνωστικό πεδίο του πολιτισμού και της κοινωνικής ζωής της αρχαιότητας και της ελληνικής γλώσσας. Υπεύθυνος για την έκδοση των σειρών αυτών είναι η Επιτροπή Εκδόσεων του Σουηδικού Ινστιτούτου Αθηνών και του Σουηδικού Ινστιτούτου της Ρώμης. Η Επιτροπή Εκδόσεων είναι επίσης από το 2009 διαμοιραστής των συγγραμμάτων. Η Επιτροπή Εκδόσεων δέχεται επίσης άρθρα για όλες τις σειρές για τις οποίες είναι υπεύθυνη μετά από γνωμάτευση ειδικών σχετικά με την επιστημονική πληρότητα του άρθρου και τον έλεγχο της τεχνικής διαμόρφωσης του χειρόγραφου".

Στις 10 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί ένα σημαντικό αρχαιολογικό συνέδριο στην Αθήνα το οποίο διοργανώνεται από το Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών.

«Το Συνέδριο έχει τίτλο Mycenaeans up to Date: The Archaeology of the NE Peloponnese - Current Concepts and New Directions. Διοργανώνεται από το Σουηδικό Ινστιτούτο από τις 10 έως 14 Νοεμβρίου με τη συμμετοχή πάνω από 150 επιστημόνων. Η πρώτη μέρα του συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης». Περισσότερες πληροφορίες για το συνέδριο στο www.sia.gr

 

Η Αρχαία Καλαυρεία και το ιερό του Ποσειδώνα στον Πόρο

 

Κύριε Penttinen, ποιοι είναι οι στόχοι του προγράμματος της Καλαυρείας;

"Οι στόχοι του προγράμματος είναι να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ του Ιερού του Ποσειδώνα και της αρχαίας πόλεως της Καλαυρείας, να μελετήσει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του ιερού και της πόλεως καθώς και τον ρόλο τους στον Σαρωνικό κόλπο και τον ευρύτερο κόσμο, να εκμαιεύσει από τις αρχαιολογικές μαρτυρίες πληροφορίες για το είδος των τελετουργιών που λάμβαναν χώρα στο ιερό και να εξετάσει το τι πληροφορίες δίνουν αυτές για τους θεούς στους οποίους γίνονταν θυσίες, να μελετήσει το ρόλο του ιερού στη ζωή των σημερινών κατοίκων του Πόρου και της ευρύτερης περιοχής και το πώς αντιλαμβάνονται την αρχαιολογική δουλειά στο ιερό σήμερα".

 Τι μπορεί να δει κάποιος όταν επισκεφθεί το ιερό του Ποσειδώνα;

"Τα κτίσματα του ιερού είναι αμέσως ορατά στον επισκέπτη. Τα κτήρια που διατηρούνται καλύτερα βρίσκονται αμέσως μετά την είσοδο στο χώρο. Πρόκειται για βοηθητικά κτήρια τα οποία περιστοίχιζαν τον ναό. Ο ναός καθεαυτός δεν υπάρχει πια και δεν απομένει παρά μόνο το ίχνος των θεμελίων του στο έδαφος. Τα υλικά με τα οποία κατασκευάστηκε μεταφέρθηκαν εξολοκλήρου σε άγνωστη τοποθεσία, πιθανόν για να κατασκευαστεί κάποιο μοναστήρι. Ο χαμηλός τοίχος που περιστοιχίζει τη θέση ήταν μέρος του περιβόλου του ναού. Η θέση ήταν σε συνεχή χρήση για αρκετούς αιώνες στην αρχαιότητα. Υπήρξαν όμως και πιο σύγχρονες χρήσεις. Οι πρώτοι ανασκαφείς άφησαν ξεκάθαρα ίχνη στην περιοχή. Από τα πέτρινες οικίες που χρησιμοποίησε η ομάδα του Σουηδού αρχαιολόγου Σαμουήλ Βίντε, οι οποίες έδωσαν το όνομά τους στην περιοχή (του Σαμουήλη), μέχρι τα ίχνη ενός αγροκτήματος που βρισκόταν σε χρήση μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα από μια οικογένεια «ρετσινάδων» μέσα στο χώρο του ναού. Επίσης, ο χώρος είναι γεμάτος από γκραφίτι, αρχαία αλλά και πιο σύγχρονα, τα οποία μπορείτε να δείτε πάνω στη λιθοδομή των κτηρίων".

 

      To Ιερό από τον λόφο του Πρ.Ηλία στα Δυτικά.Photo C.Mauzy              

 

Οι έρευνες από το 1997 έως σήμερα

Σουηδοί αρχαιολόγοι επέστρεψαν στην Καλαυρεία το 1997 μετά από πρόσκληση από την τοπική Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία. Ο ίδιος ο αρχαιολογικός χώρος είχε απαλλοτριωθεί το 1978 και τότε κατεδαφίστηκαν κατά το μεγαλύτερο μέρος τα κτήρια της αγροικίας που είχαν χτιστεί στον χώρο στις αρχές του 20ου αιώνα. Οι ανασκαφές οι οποίες συνεχίζονται έως και σήμερα έχουν φέρει στο φως σημαντικά ευρήματα. Επισκεφθείτε το site www.kalaureia.org για λεπτομερή πληροφόρηση.

 

Το ιερό του Ποσειδώνα στην Καλαυρεία - Πόρος

Ο Ναός χτίστηκε γύρω στα 520 π.Χ. ενώ η αρχαιολογική θέση γύρω από το Ναό, είχε κατοικηθεί από τα Προϊστορικά χρόνια, ενώ πιθανότατα το ιερό υπήρχε από τα Γεωμετρικά. Όλα τα οικήματα ολοκλη¬ρώθηκαν σε διαφορετικές χρονικές φάσεις. Ειδικά το κτίριο του Ναού χρονολογείται στην Αρχαϊκή εποχή —και μάλιστα δε φαίνεται να τροποποι¬ήθηκε μετά. Στην Κλασσική εποχή χρονολο-γείται η διαμόρφωση του ευρύτερου ιερού με μια σειρά κτιρίων που το πα¬λιότερο χτίστηκε το 420 περίπου π.Χ. και τα τελευταία το 320π.Χ. περίπου. Τα λείψανα της πόλης ανάγονται στην Ελληνιστική εποχή, ενώ όλα φαίνονται ότι επιβιώνουν στη Ρωμαϊκή.

  Συναυλία με Αυγουστιάτικη Πανσέληνο στο Ιερό.Photo D.Suy

Το ιερό του Ποσειδώνα είναι ένα μεγάλο τέμενος (χώρος λατρείας) που απέδωσε υλικά κατάλοιπα μιας μακροχρόνιας και πολύπλευρης λατρευτικής δραστηριότητας, πιθανόν από τους προϊστορικούς χρόνους και μέχρι την ύστερη αρχαιότητα. Φανερώνει ένας πλήθος τελετουργικών δραστηριοτήτων, των οποίων η φύση και τα χαρακτηριστικά μεταλλάχθηκαν στη διάρκεια ζωής του ιερού. Η λατρεία του Ποσειδώνα ίσως δεν παρουσιάζεται ως ενιαία και συνεχής στον χώρο του ιερού, αλλά αντίθετα μπορεί να συναντούμε διάφορες όψεις και μορφές της λατρείας του, της λατρείας άλλων θεών, μικρότερων θεοτήτων και ίσως ηρώων και σεβαστών νεκρών. Αυτές οι δραστηριότητες λάμβαναν χώρα μέσα στα όρια του τεμένους: έξω από τον ναό, σε μικρά κλειστά δωμάτια διάφορων, συχνά ασυνήθιστων κτηρίων, κοντά στην είσοδο του ιερού, μπροστά από αγάλματα πλούσιων ευεργετών, και γύρω από βωμούς. Φυσικά βρίσκουμε επίσης ίχνη αμιγώς κοσμικών δραστηριοτήτων που λάμβαναν χώρα σ’ ένα μεγάλο ιερό. Η σχέση τους με την λατρευτική ζωή μας δίνει την δυνατότητα να διερευνήσουμε τους τρόπους με του οποίους προσλαμβάνουμε σήμερα την αρχαία Ελληνική θρησκεία. Το ιερό ήταν ένα φημισμένο άσυλο που δεχόταν υπό την περιφρούρησή του τους καταδιωγμένους. Γνωρίζουμε το όνομα ενός από τους ικέτες: Δημοσθένης. Ο ρήτορας Δημοσθένης ήταν ο διασημότερος άνθρωπος που είχε ζητήσει άσυλο εδώ, φεύγοντας από την Αθήνα, την οποία είχαν καταλάβει οι Μακεδόνες. Εδώ ήπιε δηλητήριο και θάφτηκε μέσα στο χώρο του ιερού. Το Ιερό ήταν επίσης γνωστό στην αρχαιότητα για τον ρόλο του ως έδρα ενός θρησκευτικού συνδέσμου, δηλαδή της Αμφικτιονίας της Καλαυρείας. Το ναό του Ποσειδώνος υπηρετούσαν αρκετοί ιερείς και υπήρχε εκεί πάντοτε ιέρεια παρθένα, την οποία, μετά το γάμο της, αντικαθιστούσε άλλη παρθένα.

       Αρχιτεκτονικός διάκοσμος από το Ιερό.Photo C.Mauzy

Το ιερό του Ποσειδώνα βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Ο εύκολος τρόπος να το βρείτε είναι να ακολουθήσετε το δρόμο που οδηγεί στο εσωτερικό του νησιού, με κατεύθυνση προς τη Φούσσα και τη Βαγιονιά. Σε κάποιο σημείο ο δρόμος χωρίζεται στα δυο: αριστερά κατηφορίζει προς τον όρμο της Βαγιονιάς και δεξιά ανηφορίζει προς το ιερό. Εναλλακτικά, μπορείτε να κάνετε τον κύκλο του νησιού, να περάσετε το Ασκέλι και να στρίψετε αριστερά στη διασταύρωση που οδηγεί στο μοναστήρι, με κατεύθυνση το εσωτερικό του νησιού. Το ιερό βρίσκεται στην κορυφή ενός λόφου με θέα στον όρμο της Βαγιονιάς και το Αιγαίο πέλαγος. Όταν η ορατότητα είναι καλή, μπορείτε να δείτε καθαρά μέχρι την Αίγινα. Η τοποθεσία είναι ιδιαίτερης ομορφιάς. Ειδικά το καλοκαίρι δροσίζεται από τη θαλάσσια αύρα και η κατάφυτη με πεύκα τοποθεσία προσφέρει μια ευχάριστη ανάπαυλα στον ταξιδευτή.

                                                                                                             Μαρία Νώτη

Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών 

Μητσαίων 9

117 42 ΑΘΗΝΑ

Τηλ. +30 210 92 32 102 ,Φαξ +30 210 92 20 925

www.sia.gr

E-mail swedinst@sia.gr

 

                         

                           Σημαντικά ευρήματα από το ναυάγιο Μέντωρ

 

Υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα στο ιστορικό ναυάγιο «ΜΕΝΤΩΡ» στα νοτιοανατολικά Κύθηρα κοντά στον Αυλέμονα ,που διενεργήθηκε από κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων υπό τη διεύθυνση του καταδυόμενου αρχαιολόγου Δρ. Δημ. Κουρκουμέλη, έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα. Το πλοίο, που ως γνωστό μετέφερε τα γλυπτά του Παρθενώνα στην Αγγλία, μέσω Μάλτας βυθίσθηκε στην είσοδο του λιμένα του Αυλέμονα στα νοτιοδυτικά Κύθηρα, το Σεπτέμβριο του 1802. Παλαιότερα είχαν γίνει έρευνες στο συγκεκριμένο πλοίο τόσο από τον Πλοίαρχο Κουστώ (1975), το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών (1980) αλλά και την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων (2009) και σε καμία από αυτές αλλά ούτε και στη φετινή εντοπίσθηκαν θραύσματα μαρμάρων ή γλυπτών. Η φετινή έρευνα επικεντρώθηκε στη περιοχή της πρύμνης του.

 

 

 

 

               Μυκηναϊκό Νεκροταφείο εντοπίστηκε στο Λεωνίδιο

 

Μυκηναϊκό Νεκροταφείο άγνωστο στην έρευνα εντοπίστηκε δέκα χιλιόμετρα βορειoδυτικά του Λεωνιδίου, πλησίον του χωριού Βασκίνα, στη θέση «Σοχά», μετά από έντονες βροχοπτώσεις, από τη ΛΘ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων.  Ακολούθησε σωστική ανασκαφή, με την υποστήριξη του Δήμου Νότιας Κυνουρίας, η οποία έφερε στο φως πέντε κιβωτιόσχημους τάφους. Οι εν λόγω τάφοι είχαν δεχτεί περισσότερους του ενός νεκρούς. Μεταξύ των κτερισμάτων ξεχωρίζουν πήλινα συμποτικά αγγεία, λίθινα σφοντύλια και χάλκινη περόνη. Τα ευρήματα τοποθετούνται χρονολογικά στον 14ο αι. π.Χ. .

 

 

 

 

 

    

     

      

               Bar  ΚΟΜΗΣ

     

 

             Cafe Voulis 

 

 

Μουσείο Ακρόπολης

 

 

  Τελευταία  Νέα

 

Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός

         για το Μουσείο

       Εναλίων  Αρχ/των

 

      Ψηφιακές Συλλογές

 

 

 

 

        

 

Copyright © epolitismos.gr 2005